Klimsomar alammet JAPAN ADET AMEKBIN

(Japan atomo)

Kapangrum:- Sikari Tisso

Hako ahut Japan adet arlo isi arong along edon ahem penanso banghini dodun lo. Latum asomar ave. Aning ke’oi thektik. Bonsita kopujilang , bang ateng bang amang choboche chongtung ra dudude te kopu lo? Latum banghini ta chepaning’ai si dodunbom lo. Asomar le ave pusitame penanso banghini ta sai tikipikpak. Kaike ta pinso abang ke adapprang voku ethe lote hidi kele lapen sai katiki. Lapu apiso abang ta dode sangse ra karkok karphek, kirim kibi, kitun kedang, theng lang, vo ka’ora phak ka’ora mate hem akam do’an klem’etpo apenan anerlo an nangkecho inghongkok titi. Lapuson ajo arni dambom si katum abanghini ta dodunbom lo.

Non malom nini nithom aphrang pen apenan bang kacheplang pine prekdak ason si apiso abang ketheklong. Athe ma, apenan abang hidi kam keklem pen hem nangchelerok lote apiso aphan kai ateng ingki ingvaivedet titi. Kam keklemdam pen hem nangkelejong langhe chinglu chingthidam si an cphit titi. Cho tangdet jun tangdet lote amena angdeng chilutdamchokpo nangchingkirhet titi. Apenan lapuson kacheplang athe apiso thang ta chinidunde. Kopi athe si lapuson keklem ma pu le jonghe arju sita thanthe. Apenan lapuson keklem theklong si kamatha sungkrung lo.

Apenan lapuson keklem penang ajir ding lo lapen apiso aabang isi apor ke langdun selethui lo. Apiso kamatha—‘athe ave aphong ave le kopi si arnivang tan e penan hidi sai katiki pen nangkele lo pulote laso ahem kachinghapthip ra kedojoi titi ma?’ Kopine kepame sungkrung akeso mate aphutong kahenodak lo ma pu ta apiso a abangmatha lo. Arnisi ke apiso abang aning cherotkut ra chisik lo—‘ man aling pamannang, pini ke ne ta eson akam nangklempo. Kopi ason si alang hem arlo lutchok te keklem ma nanglangdunvekji!’ Lapu matha amat hem arpong ihi akona anat nopak acheng pen etdamvong ra apenan sai katiki pen kevang inghongding lo. Apiso kanghong ateng pen laso arni ta nerlo chitimchit apor kai ason thakthak apenanan hem chevang si an cho serakrak lo. An kecho esek ta alangphan ingkike. Cho tangdet pen hem arlochilutdam si arlo pen nangchingkirhet tanglelo. Kachisiktang ateng pen apenan kopiching si klemji ma pu matha ra apiso abang arpong angkrak pen ardikdun lo. Apiso kethekdunlong ke—apenan abang kabebe aphutang along kibi asinduk ingpujoi ra kopine achet endamlok. Laso aphi to lale kelang, lale kelang… Laso kethekdunlong pen apiso abang ke kamatha abidi jutdet lo. Athe apenan kopiching ahormu kelonglok ra lapu’an kelang pasik varet ma alang chinidunde. Apiso la si matha lo—‘ mai lapu anset alam,! Nechor apok’et ta pini nephan lapu’an nekechopap! Sinduk arlo kopi ahormu kethek longlok ra alang arnivang lapu’an kelang kachonghu?’ Ahut pen ke laso ahormu landing si apenan ingnek pahing pahang ta vivi! ‘tha nang penap ke rit damtha, nang bang kave aphi ne ta laso ahormu lang chonghuvekji!’

Chenam pha Chenam aphi arni ke apenan rit kedam aphi apiso abang ta hem chingkirhet ra phutang along kibikok asinduk ingpu lo. Pe achap arlo alang isi kopine kedoilor achet long lo. Kopiching ma pu alang ta apenan ason lang lo. Alang ketheklong ke— inut arje kemeleppi okarjang arjan. Manghu meme, laso a’okarjang abang, alang kopi ma kivi la si kivivi. Alang le angtur pangchimpong te halaso achet arlo kedo a’okarjang ta angtur pangchimpong titi. Laso achet along okarjang aphan ketheklongjong apiso aning kejangje thektik lo. Komatne a’okarjang arjan van pame si apenan sinduk arlo thapjoi ra komantu ma aning kehang lang chonghu varetret pu si alang kamatha. Laso arni ke alang ta dojoijedet lo. Apenan hem nangkelejong kepaphosetji aphan si alang chisikven ra inghongkok lo. Laso arni alang an ta tunte, han ta tunte, lang ejoi ta sokdamde.

Nerlo chitim apor apenan sai katikidam pen ham nangle lo. Nanglerok pen arnivang ason lang me chinglu ari akeng chingroi si kitun kedang angdeng amena si an choridam lo. Bonta an puchot kali kechoji kijunji aphan ajat ason ta thek longle si apiso aphan cherju lo—

“ Chonghoi lo, an tunte ma?”

“Pini ke nang an ta cho nangne lo lang ta jun nangne lo!”

“Pi kedo?

“Ajat ta ave, Pini ke nangpiso kimi le nangpatun nangpadangpi lonang!” Apiso abang alamthe sok’ut pen thakdun lo. Apiso alangphan lapu’an lam kangtang pen kethak arjulong si apenan ke manhuvong lo.

“ Konat arloso arjan si kevanlok ra arnivang ta kelang kanglimti titi lo? Kopi akaheno si non damtang’an ke keklem lo? Chevannon! Arjanchot kali abang kereng ta chevannon, ne ajat ta nangpupe lo. Nangdo ta nangdodunde lo. Ne pei ne po ahem chedampo!” Apiso kopi athe si lapu’an aning kithi ma apenan non si kachini. Alang apiso aphan kethanji kabor’i ke lapuson—‘Arnivang ne arjan kelangver ke badu arloso arjan ta kali, Arnam arjan. Apot si nangning chepathidet ri. Malu mala ahormu le ili kelonglok kali lo. Kardom kardi aphan kaike amat itum Peguda* dam jokphlotpo.’ Bonta komat si laso ahut komat alam karju abang kedojilang? Ase chepathechet chepathechet amat ha kapadu ke bang hini kehang kacherbu along adung arei mate hember hemthak amonit ta nagchetodunpak ra hur chodut lo. Komatne abang ke apenan abe dun si lam ningje mate aning chepathi lo lapen komatne abang ke arloso abe dun lo. Aning karjangjang atum ke kachechok ta mo pupe si ahir chepadochenchan lo.

Laso rong arlo inut aphu kichunkloi ababaji ( Monk) vang ra kachebohong kiprungset ke’erset along nangledunrok lo.

“ Mai kopi alam pen si nangtum lapu’an kachebohong ahir kachipi varet ma , lapu kalilang ho , dokliptha!” Babaji ase chibidun lo.

Ajat chethannon halaso ahut Japan adet amonit atum babaji mate Arnam arni ke’ot atum aphan alam akele arjupik. Laso ateng si man peng ta pipik. Apot si kado kave ta doklip si babaji aphan langphrong lo. Babaji aphan sinduk arlo kedo achet hodaidam si apiso abang chethan lo—

“ Lang’iktha hemphu! Lale okarjang arjan kali te kopilang ma? Laso arjan si arnivang ta hidi sai katikidam pen nanglerok te neli hem asor ke lang chonghu veret titi. Neliphan nangkangki nangkangvai ta kai ason kali. Neli dodong ta akaprek arloso kachevanji si neli hem asor aning kehang ? Nangli matha ‘iktha! Nelidet kali Japan badu arloso ta aning thithe ra dothekji ma?” Babaji abang laso alamthak pu ra kopine kaningjeji angho kachingpu anchotlang apenan apai nangtirkring lelo—

“ Lapu kali hemphu! Kopi aseme ma neli deng’un. Badu arloso aphan neli nelining chodokdamde. Recho arongman anglong si neli hidi. Haladak si neli arnivang ta sai katiki. Arnisi ke sai tikibom ahut ku ketak along laso kopine achet akangtangkoi neli long’iklok. Ladak kaprek kaprek arjan kekleng dopik. Apot si neli ke Arnam arjan tinkok. Laphan si neli arnivang ta kardomdom.”

“ Hem asor aphan kopi chonghoi si kethanthedet lo ante?” Babaji pinso abang aphan arju lo.

“ Mai kopu si neli kethanji ma ti hemphu! Neli hem asor ade langnopik. Kethan pulote ethe adim theni manpo pirthe pachethangphlupji. Laso pen kopitong manjine mat si puthek? Kali kalang ta la pini lang’iknon te! Malomsovet angbong lapu’an hur pachodut thek ke jo!” Babaji matha lo—‘ lam ahok ke ahok, so arlo atum ade arjangchot.’ Babaji abang ta latum kachebohong’irapsei ahormu kelang kangtungso kali. Lasi halaso ahormu aripak athak chebat si landing lo. Penang apor kelang aphi babaji pu lo—

“ Ahok ta ahok te ma jo. Malu mala ahormu le nangtum kelong kali lo. Pap pun choklemkle, ahokpet pen choklem chodam ra kecho kedothek apot si nangtum lapuson thedung lapen amekbin kedo ahormu kelong lo. Arnam arni arjan kedo’et laso ahormu ke ha neli kedo mate Peguda along si do nangji!” Lapuson ningje amat babaji abang halaso kangtangkoi lapen kedoilor achet pondet lo.

Laso aphi Japan amonit atum angbong lapuson si cheplang lo— halaso ababji kedo along Arnam arjan kelangdam pu ra adet pen monit thurpak ra arnivang ta chejengtut lo. Ko’antong laso achet aphan kArnam arjan tin ra kadom kardi lone alakha ave.

Ahokpet ke halaso ahormu ajat ta kali. Recho asopi kemat ahut kachelang isi loji achet. Kamanghu meme adim ke lapu helo , halaso ahut Japan adet along loji klangklelang. Apot si malumala amonit atum ke pini ason ra loji along amohor kachetheklong alam si avelang. Recho kethe atum bang adet pen si laso aloji kevan ta hai. Ha kapadu phukdak lo phuber varphit. Ningkan ko’an aphitong laso aloji achet sai kachotiki amonit abang ke longlok amat hur cho’i longlok lo. Dhorom akurusar’an ta amena aharchi kachetheklong pen Arnam pu kitinlok ke pini arni ilitum aphan kangnek meme alam ta hai, bonta halaso ahut ke kalipin lo.

*****

*Peguda:- Buddha adhorom kirim atum Arnam kardom ahem.